Η Υπερκαλιαιμία είναι μια δυνητικά απειλητική για τη ζωή κατάσταση που ορίζεται ως επίπεδα καλίου στον ορό Κ>5.0 mEq/L. Ειδικά οι ασθενείς με Xρόνια Nεφρική Nόσο (XNN) , Σακχαρώδη Διαβήτη ή/ και Καρδιακή Ανεπάρκεια που λαμβάνουν αναστολείς ρενίνης- αγγειοτενσίνης -αλδοστερόνης , βρίσκονται σε ακόμα μεγαλύτερο κίνδυνο για εμφάνιση υπερκαλιαιμίας, ο επιπολασμός της οποίας βαίνει αυξανόμενος. Αν και μιλάμε για ένα κλινικό πρόβλημα που αγγίζει πολλές ειδικότητες δεν υπάρχει καταγεγραμμένη ενιαία κλινική πρακτική διαχείρισης της υπερκαλιαιμίας μεταξύ των ειδικοτήτων και οι όποιες στρατηγικές αντιμετώπισης δεν είναι evidence-based. Tην παραπάνω ανάγκη προσπαθεί να καλύψει για την ελληνική πραγματικότητα η πανελλήνια συμφωνία ειδικών Νεφρολόγων και Καρδιολόγων με τη μέθοδο Delphi για τη βέλτιστη διαχείρισης της υπερκαλιαιμίας που πρόσφατα δημοσιεύθηκε στο ESC Heart Fail.

Ο κύριος σκοπός του έργου ήταν η καταγραφή της γνώμης ειδικών Νεφρολόγων και Καρδιολόγων και η διαμόρφωση συστάσεων βέλτιστης πρακτικής για την αντιμετώπιση της υπερκαλιαιμίας σε καρδιονεφρικούς ασθενείς στην Ελλάδα.

Μια συντονιστική επιτροπή από 2 Νεφρολόγους και 2 Καρδιολόγους ανέπτυξε 37 προτάσεις που απάντησαν διαδικτυακά 32 ειδικοί στη καρδιονεφρική διαχείριση στην Ελλάδα (18 Νεφρολόγοι και 14 Καρδιολόγοι) ,ανώνυμα , εξασφαλίζοντας την πλήρη ελευθερία απόψεων πάνω στο θέμα. Οι περισσότεροι ειδικοί (84.4%) είχαν εμπειρία πάνω από 15 έτη στην κλινική και ερευνητική καθ’ ημέρα πράξη. Οι 37 προτάσεις ήταν χωρισμένες σε 4 τομείς σχετικά με τη διαχείριση κινδύνου της υπερκαλιαιμίας, τα μέτρα πρόληψης, τη θεραπεία καθώς και τη συνεργασία μεταξύ των ειδικοτήτων. Οι ειδικοί συμφώνησαν σε ποσοστό 94,6% από τον πρώτο γύρο, οπότε δε χρειάστηκε να πραγματοποιηθεί επόμενος .

Τα σημαντικότερα αποτελέσματα ήταν :

• Τιμές καλίου > 5 mEq/L σχετίζονται με αυξημένη θνητότητα.
• Tιμές καλίου > 5 mEq/L σχετίζονται με αυξημένη πιθανότητα διακοπής των RAASi/MRAs.
• Στην υπερκαλιαιμία ,οι ειδικοί δεν ενθαρρύνουν την τροποποίηση της μεσογειακής δίαιτας, αλλά προτείνουν να προστεθεί καλιοδεσμευτικό φάρμακο προκειμένου να επιτρέπεται μια ισορροπημένη διατροφή.
• Οι ειδικοί δε συμφώνησαν στην προφυλακτική χρήση καλιοδεσμευτικών φαρμάκων σε ασθενείς υψηλού κινδύνου για υπερκαλιαιμία που ήδη λαμβάνουν RAASi/ MRAs.
• Θα πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα για τους καρδιονεφρικούς ασθενείς να χρησιμοποιούν τη μέγιστη συνιστώμενη δόση θεραπείας με RAASi/ MRAs.
• Oι ειδικοί δε συμφωνήσαν σε τιμές Κ>5,5 mEq/L να αποκλιμακώνεται η δόση των RAASi MRAs / ή να αποφεύγεται η τιτλοποίηση τους , δίνοντας έμφαση στο πόσο σημαντική είναι η θεραπεία αυτή για την επιβίωση των καρδιονεφρικών ασθενών.
• Η τροποποίηση της θεραπείας με RAASi /MRAs, θα πρέπει να εξετάζεται μόνο μετά από τη βέλτιστη αντιμετώπισης της υπερκαλιαιμίας συμπεριλαμβανομένης της έναρξης θεραπείας με τους νέους δεσμευτές καλίου.
• Οι ειδικοί συμφώνησαν ότι σε τιμές Κ>5,5 mEq/L είναι υποχρεωτικό να ξεκινήσουμε θεραπεία για την υπερκαλιαιμία.

Συμπερασματικά η μέθοδος Delphi ,βοήθησε τις δύο ειδικότητες να έρθουν σε συμφωνία στην κοινή διαχείριση των καρδιονεφρικών ασθενών , ώστε η υπερκαλιαιμία να μην αποτελεί εμπόδιο στη θεραπεία τους, αυξάνοντας την επιβίωση και βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής τους. Στην παρούσα φάση όπου δεν υπάρχει συμφωνία για τον όρο «χρόνια υπερκαλιαιμία» στην ομάδα αυτή ασθενών, η εξατομίκευση της διαχείρισης βασισμένη στην υπάρχουσα κλινική εμπειρία καλό είναι να χρησιμοποιεί τα εργαλεία μίας αποδεκτής από όλους πλατφόρμας οδηγιών και κατευθύνσεων.